....του Χρήστου Λ. Βάντζου
Ποτέ άλλοτε η έννοια του αναχρονισμού δεν
υφίστατο ως εξόφθαλμη πραγματικότητα, για το σύνολο –κυριολεκτικά – του
παγκόσμιου πληθυσμού, όσο στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21ου
αιώνα. Από τη μία η παγκόσμια κυριαρχία της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, μέσω της
οποίας οι κοινωνίες ανά τον πλανήτη τείνουν να επιστρέψουν στην προ του 1848
εποχή, τόσο σε βιοτικό όσο και σε πολιτισμικό επίπεδο. Η μόνη, καθαρά
επιφανειακή διαφορά, συνίσταται στο ότι το υποχθόνιο σύστημα κοινωνικού ελέγχου
έχει αλλάξει ιδεολογικό μανδύα αλλά και κατευθυντήριες γραμμές και πεδία δράσης
σε ό, τι αφορά τη διαμόρφωση συνειδήσεων. Αντί για αναζωπύρωση των παθών των
αξιών που σχετίζονται με την παράδοση – θρησκευτικές ή εθνικές πεποιθήσεις –
υπάρχει αναζωπύρωση του πάθους του ασύστολου καταναλωτισμού αγαθών και
υπηρεσιών από το σύνολο της ανθρωπότητας. Από την άλλη, οι αναχρονιστικές
πεποιθήσεις και, κυρίως οι πλέον απαισιόδοξες προβλέψεις των σκεπτικιστών της
αστικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, όταν δηλαδή η νέα μορφή της
παγκόσμιας κοινωνίας – τουλάχιστον για τον τότε πολιτισμένο κόσμο – βρισκόταν
στα σκαριά, τείνουν προς μία ανατριχιαστική επαλήθευση, με ό, τι δυσάρεστο αλλά
και επικίνδυνο συνεπάγεται το γεγονός αυτό, όχι μόνο για την πορεία, ίσως,
ακόμη και την επιβίωση του πλανήτη.


